پیش از این و در حالی که مدت قابل توجهی از تصویب قانون جدید حمایت خانواده نمی‌گذشت در مقاله «پرسشی در خصوص ماده 22 قانون حمایت خانواده مصوّب 1391» سوالی در خصوص مبنای تعیین 110 سکه بهار آزادی یا معادل آن جهت اجرای احکام مربوط به مهریه مطرح گردید. مدتی پیش، اداره حقوقی قوه قضائیه پیرو پرسش‌های مکرّر اشخاص رسمی دو نظر مشورتی در این خصوص صادر نمود. پاسخ اداره حقوقی محترم بیانگر عدم تأثیر مقرّرات ماده 22 قانون جدید حمایت خانواده بر قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی و ماده 18 آیین‌نامه اجرایی آن است. لذا هم‌چنان این پرسش باقی می‌ماند که چرا قانون‌گذار اقدام به پیش‌بینی مکانیزم یک‌صد و ده سکّة تمام‌بهار آزادی نموده است در حالی که حکم وی در خصوص اجرای مازاد این مقدار مطابق با اجرای حکم، تا آن میزان است؟

نظریه شماره 656/92/7 مورخ 12/4/1392 اداره حقوقی قوه قضائیه:

سؤال- به موجب ماده 22 قانون حمايت خانواده مصوّب اسفند 91 چنان‌چه مهريه در زمان وقوع عقد تا يكصد و ده سكه يا معادل آن باشد وصول آن مشمول مقرّرات ماده 2 قانون نحوه اجراي محكوميت‌هاي مالي است حال سوال اين است كه بررسي ملائت زوج امتناع وي از تأديه محكوم به، به استناد اصلاحيه ماده 18 آيين‌نامه موضوع ماده 6 قانون اخيرالذكر الزامي است يا خير؟

پاسخ- با توجه به منطوق مواد 2 و 3 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی و قانون اعسار مصوب سال 1313 و رأی وحدت رویه شماره 722 مورخ 13/10/1390 روشن است که اعسار امری ترافعی و مصداق دعوی حقوقی است که در مورد اشخاص مجهول‌الحالی (از حیث دارائی) که ادعای خلاف اصل می‌نمایند باید با رعایت تشریفات قانونی رسیدگی و پس از بررسی ادله طرفین نسبت به آن حکم صادر شود و تصویب ماده 22 قانون حمایت خانواده اصولاً‌ تأثیری در اعمال مواد 2 و 3 قانون اجرای محکومیت‌های مالی و آئین‌نامه اجرایی آن از نظر 110 سکه ندارد.

نظریه شماره 540/92/7 مورخ 26/3/1392 اداره حقوقی قوه قضائیه:

سؤال- با توجه به قانون حمايت خانواده مصوب 1/12/91 كه در ماده 22 آن صرفاً مهريه تا سقف صد و ده سكه را مشمول ماده 2 قانون نحوه اجراي محكوميت‌هاي مالي دانسته و در خصوص مازاد ملائت زوج را ملاك پرداخت دانسته است اين ابهام وجود دارد كه اولاً مفهوم مخالف قسمت اخير ماده در خصوص مازاد صد و ده سكه چيست؟ يعني آيا در خصوص صد و ده سكه ملائت زوج ملاك نيست و حتي اگر معسر هم باشد محكوم به حبس است؟ و اين‌كه صد و ده سكه را مشمول ماده 2 قانون نحوه اجراي... دانسته آيا مشمول اصلاحيه بند ج ماده 18 آين‌نامه اجرايي موضوع ماده 6 نحوه اجراي محكوميت‌هاي مالي كه به نوعي در اين آيين‌نامه اصل بر اعسار قرار داده شده و خواهان مي‌بايست بدواً ملائت خوانده را اثبات وسپس تقاضاي اعمال ماده 2 نمايد در خصوص صد و ده سكه هم اين آيين‌نامه لازم‌الاجراست يا با توجه به تصويب ماده 22 اخيرآئين‌نامه فسخ شده تلقي مي‌شود؟

پاسخ- برابر ماده 22 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/1391 وصول مهریه تا سقف 110 سکه مشمول مقرّرات ماده 2 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی است در نتیجه چنان‌چه زوج علی‌رغم ملائت از پرداخت آن خودداری نماید به درخواست زوجه حبس می‌شود و نسبت به مازاد بر این مقدار این مقرّرات قابل اِعمال نخواهد بود اما این امر مانع نخواهد بود که زوجه نسبت به مازاد از110 سکه‌ مهریه اموال زوج را از طریق معرفی به اجرای احکام توقیف و استیفاء نماید اما به طور کلی در مورد تعهد به پرداخت مهریه به هر میزان در فرض عدم اطلاع از اعسار یا ایسار زوج اصل بر اعسار است و خلاف آن نیاز به اثبات دارد.

منبع:

http://www.edarehoquqy.ir/Default.aspx?tabid=4737